Powiązania Szwecji z Polską za czasów Krystyny

Szwedzka królowa Krystyna przez swą niezwykłą osobowość również zasługuje na miejsce w historii kobiet na monetach. Zajmuje jednak miejsce nie tylko dla siebie. Z jej osobą, z jej państwem wiążą się sprawy, które nas zaprowadzą do Polski. Królowa Krystyna zjawiła się w różnych rolach za panowania czterech polskich królów. Późniejszy zaś najazd na Polskę Szwedów, tak zwany potop, łączy się raz jeszcze ze sprawą znaczenia morza w historii Europy. Teraz jednak uwaga zwróciła się w kierunku Morza Bałtyckiego.

Król Karol X Gustaw (1654-1660), który wsławił się w historii naszej tak nieszczęśliwie, nie był zdecydowany prawie do ostatniej chwili co do kierunku ataku: Polska, Moskwa czy Dania? W kwietniu roku 1655 tajna komisja rijksdagu dała królowi upoważnienie do rozpoczęcia wojny według swego uznania, a z tej okazji wybito dwie monety i jeden medal. Pomimo starego sporu o Inflanty i koronę szwedzką głównym powodem rozpoczęcia wojny było panowanie nad morzem, dominium marii Baltici.

Wracajmy jednak do początku wspólnych losów Szwecji i Polski, do urodzenia i dziejów króla Zygmunta III Wazy.

Zygmunt, książę Finlandii, syn Jana III Wazy i Katarzyny Jagiellonki, urodził się 20 czerwca 1566 r. w Zamku Gripsholm w więzieniu stanu, do którego wtrącił jego rodziców szalony i okrutny stryj, król szwedzki Eryk XIV Waza (1560-1568). Mały Zygmunt wychowywał się-już jako królewicz szwedzki od roku 1569—pod wpływem matki i znajdujących się na dworze szwedzkim Jezuitów, w zelotyzmie katolickim i niechęci do różnowierców. Szwedzi nie chcieli go jako króla, woleli stryja Zygmunta. Karola księcia Sudermanii. Panował on jako Karol IX Sudermański (1604-1611 r.). Był stryjecznym dziadem Władysława IV i Jana Kazimierza, a wnuczką jego była królowa Krystyna.

Sejm sztokholmski przeprowadził formalną detronizację naszego Zygmunta w roku 1599. Już wcześniej, bo w roku 1587, został on elekcyjnym królem polskim dzięki inicjatywie królowej Anny Jagiellonki, jego ciotki, i poparciu udzielonemu przez kanclerza Jana Zamoyskiego. Jednak Polska nie była dla Zygmunta równa Szwecji, a król wybrany w wyniku wolnej elekcji nie był równy stanowisku króla dziedzicznego. Stąd w jego umyśle i w dziejach dwu jego synów obsesja tytułu króla szwedzkiego. Na medalach, monetach, na reprezentacyjnych portretach i pomnikach trzej kolejni nasi królowie używali tytułu dziedzicznego króla Szwecji.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena: 0.0/10 (0 głosów )
VN:F [1.9.22_1171]
Ocena: 0 (z 0 głosów)